العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
74
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
ثابته كه در گذرگاه ثوابت نيستند در يك فلك جزء ماه باشند كه حركتى برابر حركت ثوابت دارد ، زيرا فلاسفه افلاك جزئيه را هر كدام براى رفع اشكالى در تنظيم حركات كواكب ثابت كردهاند ، و با اين حال اشكالات لا ينحلى هم دارند ، و مانع نيست از اثبات يك فلك ديگر براى تطبيق آيات و اخبار بر آن بطورى كه مخالف با قواعد تخمينى آنها نباشد ، و با شرطى كه ذكر شد اعتراض هم از جهت وقوع انكساف نسبت ببرخى ثوابت لازم نيايد . 3 - آنچه به نظر قاصر رسيده ، و آن اينست كه هشت فلكى كه براى همه كواكب اثبات كردند يك فلك محسوب شوند بنام سماء دنيا و شش فلك بىستاره ديگر هم باشد كه بشود هفت آسمان ، چنانچه براى هر ستاره سيّاره افلاك جزئى چندى ثابت كنند و همه را يك فلك كلى نامند ، و اين با اصول آنها منافات ندارد گرچه خلاف اصطلاح آنها است ، و آن هم باكى ندارد ، برخى فلاسفه قديم هم معتقد بودند كه ثوابت همه در فلك ماه ميباشند . بليناس حكيم در كتاب « علل الأشياء » گفته : هفت آسمان در درون يك ديگرند ، و هر كدام يك ستاره دارند جز آسمان ماه كه ستارههايش از هم پاشيده و تيكه تيكه شده بواسطه بادهاى فراوانى كه با آن آميخته و از زمين بالا رفته و در جاى ديگر گفته : امّا آسمان دنيا راستش ستارههايش تيكه تيكه شدند ، چون رخنهها و پايهها برداشته و ستارهها بدان پايهها چرخيدهاند . در باب ذكر فرشتهها گفته : ساكنان روحانى فلك قمر ، پر مهر و كم شرّند حيوان دوست و گياه پرورند و پيوسته در شادى آدميزاده كوشايند و بدانها پيوستهاند . و براى اينست كه گاهى بديدرس آنها آيند و دوستانه با آنها سخن گويند با مهر و الفت و آنها بر آسمان تسلّط دارند و آن را از شيطانك و فرزندانش نگهدارند تا از فرشتههاى والاى روحانى پيوسته بفلك خورشيد سخن دزدى نكنند ، زيرا فرشتههاى گماشته بخورشيد هنگام بر آمدن آفتاب همه چيزى كه آن روز در جهان رخ ميدهد ميدانند ، و شيطانك و فرزندانش آنچه را بدانها وحى مىشود ميدزدند و فرشتههاى فلك قمر ستارهها را